📸 او یکی از مهمترین عکسها در تاریخ علم را گرفت و تقریباً از داستان حذف شد.
عکسی که ساختار مارپیچی DNA را آشکار کرد، توسط روزالیند فرانکلین ثبت شد، علمی که بدون اجازهی او به اشتراک گذاشته شد.
داستان او:
«عکس ۵۱» فرانکلین یکی از مهمترین تصاویر علمی قرن بیستم است — تصویری خیرهکننده از پراش اشعه ایکس که ساختار مارپیچی DNA را نشان داد. این عکس در سال ۱۹۵۲ در زیرزمین واحد بیوفیزیک MRC در کالج کینگز لندن توسط فرانکلین و دانشجوی دکترای او، ری ماند گوسلینگ گرفته شد.
وضوح الگوی X مانند آن، نشانهای غیرقابل انکار بود: DNA یک مارپیچ دوگانه است.
این کشف، بدون اطلاع فرانکلین، توسط همکار او موریس ویلکینز در اختیار جیمز واتسون و فرانسیس کریک قرار گرفت و به نقطه عطفی برای مدل DNA آنها تبدیل شد؛ مدلی که بعدها به عنوان پیشرفتی تاریخی در زیستشناسی مولکولی شناخته شد.
واتسون در کتابش The Double Helix نوشت: «لحظهای که تصویر را دیدم، دهانم باز شد و قلبم تندتر زد.»
به گونهای تاریخ، تحسینها را به دیگران داد، گویی فرانکلین خود اهمیت تصویر را درک نکرده بود.
فرانکلین، کریستالوگرافیست فوقالعادهای بود، اما زن بودن در محیطی مردانه باعث شد اغلب از بحثهای کلیدی کنار گذاشته شود. علیرغم ارائه دادههای حیاتی برای تأیید ساختار مارپیچی DNA، نقش او در دوران زندگیاش کمتر شناخته شد.
واتسون، کریک و ویلکینز در ۱۹۶۲ جایزه نوبل گرفتند، اما فرانکلین که در ۳۷ سالگی بر اثر سرطان درگذشته بود، هیچگاه نامزد این جایزه نشد. تنها دههها بعد جامعه علمی به درستی شناخت که او بود که تصویر ساختار DNA را ثبت کرد و شکل آن را یافت.
در نهایت، دقت و پشتکار علمی او، پایهای برای یکی از نمادینترین کشفیات زیستشناسی فراهم کرد.
🖋 ترجمه و نگارش: آرش_طوقدار
