چرا در (دانیال ۷: ۱۳) به جای بن آدم یا (پسر انسان)، بَر اناش به کار رفته است؟
پاسخ این پرسش بسیار ساده است: «بر اناش» برابر «بن آدم» در آرامی کهن میباشد. عبری و آرامی، دو زبان خویشاوند ولی متمایز هستند. در سریانی که گویشی از زبان آرامی میباشد، به پیروی از متن دانیال، همواره به جای «بن آدم»، سریانی« ܒܪܗ ܕܐܢܫܐ » برِه د-انَاشَا» بهکار رفته است. در حالیکه آدم، به خاکی بودن انسان اشاره میکند ولی «اناش» تداعیگر ناتوانی بشر است.
در بیشتر جاهایی که «بنآدم» در عبری به کار رفته است، برگردانهای کهن آرامی «بر اناش» یا «بر ناشا בַר נָשָׁא» را به کار میبرد. در حالیکه در زبان سریانی که از گویشهای متأخر آرامی است، « برِه د-انَاشَا » را به کار میبرند.
در (عبرانیان ۲: ۶)، آیۀ عبری (مزمور ۸: ۵) به جای «انوش عبری» که با «اناش آرامی» همریشه است، «ܓܒܪܐ گَبرَا»ی سریانی به کار رفته و به جای «بن آدم»، «ܘܒܪܗ ܕܐܢܫܐ بره د-انشا».
در شماری از برگردانهای کهن یهودی به زبان آرامی، به جای برگردان معمولی «بر اناش»، ترکیب آرامی-عبری «بر آدم» به کار رفته است. هرچند بررسی چرایی این ترکیب در حوصلۀ این متن نمیگنجد، به نظر میرسد برای مترجمان، «بر آدم» بر «بر اناش» برتری دارد.
هرچند هم خداوندمان عیسی در برابر شورای یهودی و هم استیفان، به (دانیال ۷: ۱۳) اشاره میکنند. چنانچه دانیال متن خود را به عبری مینوشت، «بن آدم» را به کار میبرد. استیفان که یونانی زبان بود، بیگمان نه اصطلاح عبری را به کار برد نه برگردان آرامی آن را، بلکه مترادف یونانی آنها را بر زبان آورد. در اصطلاح «بر اناش» به این اشاره میکند که «کلمه، قالبی از جنس انسان ضعیف اختیار کرد». هیچگونه اشارهای به «زایشی ازلی» یا «پسری ازلی» در متن نیست.
برادر شما بهروز خانجانی