✔️بعضى از منابع معتبر:
▪️ما در هيچ قسمتى از كتاب مقدّس با واژة”تثليث”برخورد نمى كنيم.
▪️كتاب مقدّس و تاريخ شهادت مى دهند كه مسيحيان اوّليّه با تثليث آشنا نبودند.
▪️اين آموزه بعد از زمان رسولان شكل گرفت. در سطور زير، ما بعضى از منابع معتبر را براى اثبات اين مسئله نقل خواهيم كرد.
الف) در دايرةالمعارف اديان (Encyclopedia of Religion) آمده است: الهيدانان امروز در اين باره اتّفاق نظر دارند كه آموزة تثليث در كتاب مقدّس عبرانى وجود ندارد”و كمى جلوتر باز مى خوانيم”الهيدانان متّفق القولاند كه در عهد جديد نيز هيچ اشارة صريحى به تثليث نشده است.
ب) فرتمان (Fortman) از الهيدانان يسوعى در كتابى به عنوان خداى سه گانه (The Triune Go) چنين نوشت: از نويسندگان عهد جديد … هيچ اشارة صريح و تحريف شده، دربارة خدايى كه از سه شخص تشكيل شده باشد كه با هم برابر باشند وجود ندارد … هيچ چيز حاكى از اين مطلب كه نويسندگان عهد جديد به تثليثى از خدا فكر كرده باشند در عهد جديد وجود ندارد.
ج) در دايرةالمعارف جديد بريتانيكا (New Encyclopedia Britannica) چنين آمده است: در عهد جديد واژة تثليث نيامده است و نه اشارهاى به اين آموزه شده است.
د) در دايرةالمعارف دين و اخلاقيات (Encyclopedia of Religion and Ethics) چنين آمده است: ايمان مسيحى در ابتدا تثليثى نبود … از مطالعة عهد جديد و ديگر نوشته هاى مسيحیان اوّليّه چنين برمى آيد كه اين ايمان ( تثليث ) در عصر رسولان و در عصر بعد از آنها وجود نداشته است.
ه) در دايرةالمعارف جديد كاتوليك (New Catholic Encyclopedia) آمده است: عبارت يك خدا در سه شخص تنها در سدة چهارم حاكم شد و پيش از آن اين عبارت در زندگى مسيحى و در اعتراف مسيحى به صورت كامل پذيرفته نشده بود.
و) در دايرةالمعارف آمريكا (Encyclopedia America) آمده است: آموزة تثليث كه در سدة چهارم ظهور كرد، منعكس كنندة آموزة مسيحيان اوّليّه دربارة ذات خدا نبود. در حقيقت بايد گفت كه اين آموزه يك انحراف به شمار مى آيد.
ز) در كتاب كليسا در سه سدة اوّل (The Church of the First Three Centuries) آمده است: آموزة تثليث تدريجاً و نسبتاً دير شكل گرفت، منبع اين آموزه در خارج از نوشته هاى يهودى و مسيحى قرار دارد، اين آموزه به صورت تدريجى وارد شد. پدران كليسا كه تحت تأثير افلاطون بودند اين عقيده را وارد كليسا كردند.
ح) در دايرةالمعارف (New Schaff-Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge) چنين آمده است: تعليم لوگوس و تثليث توسّط پدران يونانى كليسا تدوين شد كه … مستقيم يا غير مستقيم شديداً تحت تأثير فلسفة افلاطونى قرار داشتند.
ط) اميل برونر از الهيدانان برجستة سدة بيستم دربارة تثليث اين طور مى گويد ما بايد صادق باشيم و اعتراف كنيم كه تثليث نه در وعظ مسيحيان اوّليّه جاى داشت و نه به عنوان محور ايمان مسيحيان كل اعصار پذيرفته شد.
▪️بنابراين بايد گفت كه تثليث محور الهيات مسيحى است و نه ايمان مسيحى.
▫️حال اين پرسش پيش مى آيد كه چگونه چنين تناقضى بين ايمان و الهيات پيش آمد؟ آيا مشكل به ساختار الهيات كليسا مربوط نمى شود؟
➖ برگرفته از کتاب: خدای کتابمقدس
➖ برادر بهروز خانجانی