در آموزۀ «تثلیث اقدس» ما صد در صد با فلسفهای ساختۀ بشر مواجه هستیم. برادر برانهام میگفت روحالقدس باهوشتر از انسان و تفسیرهای انسانی است.
بیایید دو دیدگاه کلیسای شرق و غرب دربارۀ روحالقدس را بررسی کنیم؛
دیدگاه غربی میگوید:
روحالقدس، در ازل از پدر و پسر صادر شد.
دیدگاه شرقی میگوید:
روحالقدس تنها از پدر صادر شد چون صدور در انحصار پدر است.
هر دوی این دیدگاهها نادرست و با تعلیم کتاب مقدس در تضاد است.
شرق و غرب در یک چیز اتفاق نظر دارند که پدر پسر را در ازل متولد کرد و از دیدگاه این گروه، چون این تولد در ازل روی داده است، پس پسر، ازلی است.
به گفته هر دو گروه، خدا از این سبب پدر خوانده میشود که پسر را در ازل تولید کرد و از ازل، پدرِ مسیح (یعنی پسر) یا بهگفتۀ آنها خدای پسر است.
اما با این منطق، پرسشی که ایجاد میشود ایناست که چرا روح القدس، پسر پدر نیست؟ زیرا از پدر، چه در صدور و چه در تولد، فقط باید پسری بیرون آید.
پس دیدگاه شرق اشکال اساسی دارد.
اگر بهقول دیدگاه غرب، روحالقدس در ازل از پدر و پسر صادر شده، پس دقیقا باید تثلیثیها به ما بگویند که روحالقدس به عنوان یک شخص متمایز، چه نوع رابطهای با پدر و پسر دارد؟
آیا روحالقدس نوه است؟ آیا پسر است؟
تثلیثیها مدام بر این نکته تاکید میکنند که پدر پسر را محبت میکند یا پدر در ازل پسر را محبت کرد، برای همین است که خدا محبت است.
پس با همین دیدگاه، به ما پاسخ دهید که در کدام بخش کتاب مقدس نوشته شده است که: پدر یا پسر، روح القدس را محبت میکردهاند؟
آیا این شگفتآور و پرسشبرانگیز نیست که روحالقدس تختی هم ندارد؟
چرا باید چنین باور و اعتقادنامهای را بپذیریم که خدا از خداست یا نور از نور است؟
در کلام مکتوب چنین آمده است:
📜 «یک خدا و پدر همه…» (افسسیان ۴: ۶)
یعنی او پدر همه، از جمله خداوند ما عیسی مسیح است.
📜 «متبارک باد خدا و پدر خداوند ما عیسی مسیح که پدر رحمتها و خدای جمیع تسلّیات است» (دوم قرنتیان۱: ۳)
📜 «خدا و پدر خداوند خود عیسی مسیح را شکر میکنیم و پیوسته برای شما دعا مینماییم» (کولسیان ۱: ۳)
اینجا پرسشی مطرح میشود:
آیا خدا، پدر همه هست بهجز روحالقدس؟
✳️ اگر خدا پدر روحالقدس (شخص سوم تثلیث) نباشد، پس او پدر همه نیست و عنوان پدر، برازندۀ او نیست.
اگر خدا، پدر روحالقدس هم هست، پس با این آیه چه کنیم:
📜 «و کلمه جسم گردید و میان ما ساکن شد، پر از فیض و راستی؛ و جلال او را دیدیم، جلالی شایستۀ پسر یگانه پدر.» (یوحنا ۱: ۱۴)
📜 «و محبت خدا به ما ظاهر شده است به اینکه خدا، پسر یگانۀ خود را به جهان فرستاده است تا به وی زیست نماییم.» (۱یوحنا ۴: ۹)
از مسیح به عنوان پسر یگانه یاد شده است.
پس ممکن نیست که روحالقدس نیز پسرِ پدر باشد.
اینجاست که متوجه میشویم، آموزههایی چون «تثلیث اقدس» یا تعلیم «شاهدان یهوه»، پوچ و بیاساس است.
در مناظرهای که با یکی از معلمین تثلیثی سرشناس در کنار مجری تلویزیونی فارسی زبان داشتم، او مانند همیشه کتابی را بلند کرد و گفت: اگر صحبت از پدر و پسر و روحالقدس میشود یعنی این سه شخص باید ازلی باشند.
با منطق پوچ امثال این معلم تثلیثی نامآشنا پیش میروم:
بر پایۀ کلام خدا در متیٰ و لوقا، پسر در زمین به واسطۀ روحالقدس متولد شد.
📜 «امّا ولادت عیسی مسیح چنین بود که چون مادرش مریم به یوسف نامزد شده بود، قبل از آنکه با هم آیند، او را از روحالقدس حامله یافتند.» (متی ۱: ۱۸)
📜 «اما چون او در این چیزها تفکر میکرد، ناگاه فرشته خداوند در خواب بر وی ظاهر شده، گفت: «ای یوسف پسر داود، از گرفتن زن خویش مریم مترس، زیرا که آنچه در وی قرار گرفته است، از روحالقدس است.» (متی ۱: ۲۰)
اگر تولد زمینی مسیح از روحالقدس بوده و بر اساس منطق اینها پیش برویم پس تولد مسیح در ازل هم باید از روحالقدس باشد نه از شخص پدر.
چنانچه با منطق تثلیثباوران پیش رویم، یعنی در ازل «بیزمان» پدر، مسیح را متولد کرد و در «زمان» روحالقدس او را متولد نمود.
آیا مضحک نیست که یک شخص، دو پدر داشته باشد؟
میبینید که منطق و فلسفههای انسانی تا چه اندازه ضد کتاب مقدس است؟
حتی با منطق یک تثلیثی نیز پدر، پسر و روحالقدس نمیتوانند برابر باشند.
چون پدر، یک ویژگی منحصر به فرد دارد که دو اقنوم دیگر ندارند: پدر نه تولید شده و نه متولد گردیده و نه صادر شده است. اما در دیدگاه تثلیث، پسر و روحالقدس تولید و صادر شدهاند.
همذاتی سه شخص هم کمکی به این نظریه نمیکند.
اینجاست که پدران تثلیثی قرون دوم و سوم، خدای پدر را از دو اقنوم دیگر بزرگتر میدانستند؛ حتی ترتولیان!
پدر، پسر و روحالقدس سه شخص متمایز نیستند، بلکه سه بعد از خدای واحد حقیقی.
آیا میتوانید به این موضوع ایمان آورید؟
فیض مسیح با همگی باد
✍️ کشیش بهروز خانجانی